مصرف سوخت CNG در خودروهای داخلی

مصرف سوخت CNG یکی از مهم ترین دغدغه های رانندگانی است که قصد دوگانه سوز کردن خودروی خود را دارند یا تازه وارد دنیای خودروهای گاز سوز شده اند. پس از افزایش قیمت بنزین و اجرای ساختار سه نرخی سوخت، این پرسش که «هر خودرو با گاز CNG چند کیلوگرم مصرف می کند و آیا این سوخت واقعا صرفه اقتصادی دارد» بیش از هر زمان دیگری ذهن خانواده های ایرانی را به خود مشغول کرده است. در این مقاله از سی ان جی نقابی، مصرف دقیق گاز CNG را در پراید، تیبا، ساینا، کوییک و پژو ۲۰۶ بررسی می کنیم، جدول کامل مصرف خودروهای داخلی را ارائه می دهیم و با یک فرمول ساده، صرفه اقتصادی دوگانه سوز شدن را برای خودروی شما محاسبه می کنیم.
گاز طبیعی فشرده یا همان CNG سوختی است که دهه ها است در ایران به عنوان جایگزین بنزین شناخته می شود و به لطف ذخایر عظیم گاز کشور و قیمت بسیار پایین آن در جایگاه ها، اقتصادی ترین گزینه برای رانندگانی است که مسافت زیادی در ماه طی می کنند. اگر هنوز اثر افزایش قیمت بنزین بر بودجه خانواده را بررسی نکرده اید، مقاله قیمت بنزین و اهمیت دوگانه سوز شدن خودروها می تواند تصویر کامل تری به شما بدهد.
قیمت گاز CNG در جایگاه ها چقدر است؟
بر اساس آخرین اخبار رسمی منتشر شده در سال ۱۴۰۵، قیمت فروش گاز CNG برای مصرف کننده نهایی در جایگاه ها حدود ۶۵۰ تومان به ازای هر کیلوگرم است؛ نرخی که طبق اعلام مسئولان وزارت نفت از حدود ۱۲ سال گذشته تاکنون تغییری نکرده است. در مقابل، نرخ سوم بنزین اکنون به ۱۰ هزار تومان برای هر لیتر رسیده و نرخ اول و دوم هم به ترتیب ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان هستند. این فاصله قیمت بسیار زیاد، اصلی ترین دلیل جذابیت گاز CNG برای صرفه جویی در هزینه سوخت است.
نرخ سوخت ها ممکن است در طول سال به روز شود؛ بنابراین پیش از محاسبه نهایی، آخرین قیمت را از جایگاه سوخت گیری استعلام کنید. در ادامه، محاسبات را بر مبنای همین نرخ انجام می دهیم.
هر کیلوگرم گاز CNG معادل چند لیتر بنزین است؟
برای مقایسه منصفانه دو سوخت باید معادل سازی انرژی را بدانید: هر کیلوگرم گاز CNG از نظر انرژی تقریبا معادل ۱.۱ تا ۱.۳ لیتر بنزین است. علت این توانایی، عدد اکتان بالای CNG در حدود ۱۳۰ است که احتراق تمیزتر و کارکرد نرم تر موتور را به همراه دارد و خودروی گاز سوز استاندارد را به رقیبی جدی برای حالت بنزینی تبدیل می کند.
مصرف سوخت CNG در پراید چقدر است؟
پراید پرتعدادترین خودرویی است که در مراکز تخصصی CNG کیت گاز روی آن نصب می شود و به همین دلیل داده های واقعی فراوانی درباره مصرف گاز آن در دسترس است. متوسط مصرف سوخت CNG در پراید بین ۶ تا ۸ کیلوگرم در هر ۱۰۰ کیلومتر است. این عدد در رانندگی شهری با ترافیک سنگین به سقف بازه نزدیک می شود و در جاده با سرعت یکنواخت به کف بازه کاهش می یابد.
عوامل متعددی بر این عدد اثر می گذارند؛ از جمله سلامت رگلاتور و انژکتورهای گاز، درستی تنظیم ایسیو، فشار باد لاستیک ها و سبک رانندگی. تجربه ۱۵۰۰ نصب موفق کیت گاز در مجموعه ما نشان می دهد پرایدهای تنظیم شده با کیت سکوئنشوال، مصرفی پایدار و نزدیک به کف بازه دارند.
مصرف سوخت CNG در تیبا، ساینا و کوییک چقدر است؟
خانواده موتورهای ۱۵۰۰ سی سی گروه سایپا شامل تیبا، ساینا و کوییک از نظر رفتار سوختی به پراید نزدیک هستند، اما وزن بیشتر بدنه باعث می شود مصرف گاز آن ها کمی بالاتر باشد؛ متوسط مصرف این خودروها بین ۷ تا ۸.۵ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر است. همین تفاوت جزئی در محاسبه سالانه به رقمی قابل توجه تبدیل می شود.
مصرف سوخت CNG در پژو ۲۰۶ چقدر است؟
پژو ۲۰۶ یکی از محبوب ترین خودروها برای دوگانه سوز کردن در ایران است و به دو گروه موتوری تقسیم می شود:
- پژو ۲۰۶ تیپ ۲ با موتور ۱۴۰۰ سی سی: متوسط مصرف گاز بین ۷.۵ تا ۹ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر.
- پژو ۲۰۶ تیپ ۵ با موتور ۱۶۰۰ سی سی: متوسط مصرف گاز بین ۸ تا ۹.۵ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر.
موتورهای TU این خودرو با کیت های سکوئنشوال تزریقی سازگاری بسیار خوبی دارند و در صورت نصب اصولی، افت قدرت محسوسی نخواهند داشت. خودروهای بزرگ تری مانند پژو ۴۰۵، پژو پارس و سمند هم معمولا بین ۸.۵ تا ۱۱.۵ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر گاز مصرف می کنند.
جدول کامل مصرف سوخت CNG در خودروهای داخلی
جدول زیر میانگین مصرف بنزین و گاز رایج ترین خودروهای داخلی را کنار هم قرار می دهد؛ اعداد بر اساس تجربه عملی خدمات دهی به هزاران خودرو جمع بندی شده و بسته به شرایط رانندگی شما کمی بالاتر یا پایین تر خواهد بود.
| خودرو | مصرف بنزین (لیتر در ۱۰۰ کیلومتر) | مصرف CNG (کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر) |
|---|---|---|
| پراید ۱۳۱ و ۱۳۲ | ۶.۵ تا ۷.۵ | ۶ تا ۸ |
| تیبا و ساینا | ۷ تا ۸ | ۷ تا ۸.۵ |
| کوییک | ۷ تا ۸ | ۷ تا ۸.۵ |
| پژو ۲۰۶ تیپ ۲ | ۷.۵ تا ۸.۵ | ۷.۵ تا ۹ |
| پژو ۲۰۶ تیپ ۵ | ۸ تا ۹.۵ | ۸ تا ۹.۵ |
| پژو ۴۰۵ | ۸.۵ تا ۱۰ | ۸.۵ تا ۱۰.۵ |
| پژو پارس و سمند | ۹ تا ۱۱ | ۹ تا ۱۱.۵ |
فرمول محاسبه صرفه اقتصادی دوگانه سوز شدن
برای اینکه به جای ادعاهای کلی، عدد دقیق صرفه جویی خودتان را بدانید، این چهار گام را به ترتیب اجرا کنید:
- مسافت ماهانه خودرو را بر حسب کیلومتر بنویسید؛ نگاهی به سوخت خریداری شده در ماه های گذشته به تخمین دقیق تر کمک می کند.
- مصرف خودروی خود را از جدول بالا برداشته و ضرب کنید: مسافت ماهانه ضربدر مصرف در ۱۰۰ کیلومتر تقسیم بر ۱۰۰؛ حاصل، کیلوگرم گاز مصرفی در ماه است.
- عدد به دست آمده را در قیمت هر کیلوگرم گاز (حدود ۶۵۰ تومان) ضرب کنید تا هزینه ماهانه حالت گاز سوز مشخص شود.
- همین محاسبه را برای بنزین تکرار کنید؛ توجه کنید مصرف مازاد بر سهمیه با نرخ سوم و گران محاسبه می شود و همین جاست که فاصله هزینه ها به شکل چشمگیر باز می شود. تفاضل دو عدد، صرفه ماهانه شماست و ضرب آن در ۱۲ صرفه سالانه را نشان می دهد.
مثال اول؛ محاسبه صرفه برای پراید
فرض کنید پراید شما ماهانه ۲۰۰۰ کیلومتر حرکت می کند و مصرف گاز آن ۷ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر است. مصرف ماهانه گاز ۱۴۰ کیلوگرم می شود که با نرخ ۶۵۰ تومان، هزینه آن حدود ۹۱ هزار تومان در ماه خواهد بود.
همان مسافت با بنزین حدود ۱۴۰ لیتر مصرف دارد؛ با ساختار سه نرخی، ۶۰ لیتر اول با نرخ ۱۵۰۰ تومان (۹۰ هزار تومان)، ۵۰ لیتر بعدی با نرخ ۳۰۰۰ تومان (۱۵۰ هزار تومان) و ۳۰ لیتر باقی مانده با نرخ سوم یعنی ۱۰ هزار تومان (۳۰۰ هزار تومان) محاسبه می شود؛ در مجموع حدود ۵۴۰ هزار تومان در ماه.
نتیجه: صرفه جویی این پراید حدود ۴۵۰ هزار تومان در ماه و بیش از ۵ میلیون تومان در سال است. ضمن اینکه طبق قوانین سهمیه بندی، خودروهای دوگانه سوز سهمیه بنزین کمتری دریافت می کنند؛ یعنی بخش بیشتری از مسافت شما روی گاز طی می شود و صرفه واقعی حتی از این عدد هم بالاتر می رود.
مثال دوم؛ محاسبه صرفه برای پژو ۲۰۶ تیپ ۵
پژو ۲۰۶ تیپ ۵ با مصرف ۹ کیلوگرم گاز در ۱۰۰ کیلومتر و مسافت ماهانه ۲۰۰۰ کیلومتر، ۱۸۰ کیلوگرم گاز مصرف می کند که هزینه آن حدود ۱۱۷ هزار تومان در ماه است. در حالت بنزینی، همان خودرو ۱۸۰ لیتر بنزین نیاز دارد: ۹۰ هزار تومان سهمیه اول، ۱۵۰ هزار تومان سهمیه دوم و ۷۰۰ هزار تومان برای ۷۰ لیتر مازاد با نرخ سوم؛ در مجموع حدود ۹۴۰ هزار تومان.
نتیجه: صرفه ماهانه این خودرو حدود ۸۲۳ هزار تومان و صرفه سالانه بیش از ۹ میلیون تومان است؛ رقمی که هزینه نصب کیت گاز استاندارد را معمولا در کمتر از یک سال تا یک سال و نیم برمی گرداند.
در چه شرایطی دوگانه سوز شدن ارزش بیشتری دارد؟
صرفه اقتصادی دوگانه سوز شدن برای همه یکسان نیست و این عوامل نقش تعیین کننده دارند:
- مسافت ماهانه بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر؛ هرچه تردد بیشتر باشد، دوره بازگشت سرمایه کوتاه تر می شود.
- خودروهای تاکسی، سرویس مدارس و خودروهای سازمانی که روزانه ساعت ها کار می کنند، بیشترین سود را از گاز CNG می برند.
- خودروهایی که مصرف بنزین شان مرتب از سهمیه ماهانه عبور می کند و بخشی از سوخت را با نرخ سوم گران می خرند.
- مسافت ماهانه کمتر از ۵۰۰ کیلومتر یعنی دوره بازگشت سرمایه طولانی تر؛ در این حالت بهتر است پیش از نصب با کارشناس مشورت کنید.
نکات عملی برای کاهش مصرف گاز CNG
مصرف گاز خودروی شما عددی ثابت نیست و با رعایت چند نکته ساده می توانید آن را به مرز پایین بازه برسانید:
- تنظیم ایسیو گاز را جدی بگیرید؛ تنظیم اشتباه رایج ترین علت مصرف بالای گاز و افت قدرت است و بهتر است هر چند ماه یک بار بازبینی شود.
- سلامت رگلاتور و انژکتورها را کنترل کنید؛ رسوب گرفتن انژکتور گاز مصرف را بالا می برد و شستشوی دوره ای انژکتور گاز را فراموش نکنید.
- از نشتی سیستم سوخت غافل نشوید؛ نشتی علاوه بر هدر رفتن گاز یک ریسک ایمنی جدی است و باید علائم خرابی کپسول گاز خودرو را بشناسید.
- فشار باد لاستیک ها را استاندارد نگه دارید؛ فشار کم تا ۵ درصد مصرف سوخت را افزایش می دهد.
- سبک رانندگی داشته باشید و تعویض فیلتر هوا و فیلتر گاز را در سرویس های دوره ای فراموش نکنید تا مسیر سوخت رسانی همیشه تمیز بماند.

سوالات متداول درباره مصرف سوخت CNG
مصرف گاز CNG در پراید در شهر بیشتر است یا جاده؟
مصرف در شهر به دلیل ترافیک و توقف های مکرر، معمولا ۱ تا ۱.۵ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر بالاتر از جاده است. در جاده با سرعت یکنواخت حدود ۹۰ کیلومتر، خودرو کمترین مصرف را دارد.
آیا مصرف گاز CNG از بنزین بیشتر می شود؟
از نظر وزنی بله؛ اما چون قیمت هر کیلوگرم گاز CNG چند برابر ارزان تر از معادل بنزینی آن است، هزینه نهایی به مراتب پایین تر می آید و همین موضوع تمام تفاوت را جبران می کند.
هزینه نصب کیت گاز در چه زمانی برمی گردد؟
برای خودرویی با تردد حدود ۲۰۰۰ کیلومتر در ماه، دوره بازگشت هزینه نصب معمولا بین ۱۰ تا ۱۸ ماه است؛ هرچه مسافت ماهانه بیشتر باشد، این دوره کوتاه تر می شود.
جمع بندی
مصرف سوخت CNG در خودروهای داخلی معمولا بین ۶ تا ۱۱.۵ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلومتر است و با قیمت حدود ۶۵۰ تومان به ازای هر کیلوگرم، هزینه سوخت ماهانه خودروهای دوگانه سوز به کسری از حالت بنزینی می رسد و برای خودروهای پرتردد، صرفه سالانه به چند میلیون تومان می رسد. عامل تعیین کننده در دستیابی به این اعداد، نصب اصولی کیت، قطعات استاندارد و تنظیم دقیق سیستم است. اگر قصد دوگانه سوز کردن خودروی خود را دارید، از صفحه نصب کپسول گاز خودرو در تهران جزئیات فرآیند را بخوانید یا برای مشاوره رایگان و برآورد هزینه از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان ما در ارتباط باشید؛ تیم ما با تجربه بیش از ۲۰ سال در صنعت CNG، مناسب ترین راهکار را برای خودروی شما پیشنهاد می دهد.



